Κλιμάκωση των δασμών και ιμπεριαλιστικοί ανταγωνισμοί
Με την ανάληψη της προεδρίας των ΗΠΑ από τον Τραμπ παρατηρείται η ολοένα και μεγαλύτερη όξυνση των ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών, που αυτή τη φορά επικεντρώνεται στον κλάδο του εμπορίου. Τον τελευταίο καιρό, οι ΗΠΑ έχουν επιβάλει δασμούς στους εμπορικούς εταίρους τους, σε μια προσπάθεια να ανακατατάξουν τη ροή των εμπορευμάτων, να δημιουργήσουν νέους εμπορικούς δρόμους και να αναδιαπραγματευτούν τους όρους των εμπορικών συμφωνιών τους.
Όλα ξεκίνησαν τον Ιανουάριο του 2018, όταν οι ΗΠΑ επέβαλαν δασμούς στον μεγάλο εμπορικό ανταγωνιστή τους, την Κίνα. Η κινεζική κυβέρνηση απάντησε με δικούς της δασμούς στις αμερικανικές εξαγωγές, βαθαίνοντας έτσι τον εμπορικό ανταγωνισμό μεταξύ των δύο χωρών. Τον Μάρτιο του 2018, οι ΗΠΑ επέβαλαν δασμούς 25% στον εισαγόμενο χάλυβα και 10% στο αλουμίνιο από τις περισσότερες χώρες. Τον Ιούνιο του ίδιου έτους, οι δασμοί επεκτάθηκαν στην Ευρωπαϊκή Ένωση, τον Καναδά και το Μεξικό. Σύμφωνα με έρευνα του CNBC τον Μάιο του 2019, οι δασμοί αυτοί αντιστοιχούσαν σε μια από τις μεγαλύτερες αυξήσεις φόρων στις ΗΠΑ εδώ και δεκαετίες. Μελέτες έχουν δείξει ότι οι δασμοί μείωσαν το πραγματικό εισόδημα στις Ηνωμένες Πολιτείες και είχαν αρνητικό αντίκτυπο στο ΑΕΠ της χώρας.
Το 2020, οι δασμοί στην Ευρωπαϊκή Ένωση άρχισαν να χαλαρώνουν, και το 2021, η Κίνα και οι ΗΠΑ έφτασαν σε μια εμπορική συμφωνία, η οποία όμως δεν κατάφερε να επιτύχει τους αρχικούς της στόχους.
Φτάνοντας στο Φεβρουάριο του 2025, η κυβέρνηση των ΗΠΑ επέβαλε πρόσθετους δασμούς 10% σε όλα τα εισαγόμενα προϊόντα από την Κίνα, η οποία μαζί με τις ΗΠΑ έχει το μεγαλύτερο εμπορικό πλεόνασμα σε αγαθά. Η Κίνα απάντησε με δασμούς 15% στον άνθρακα και στο υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG), καθώς και 10% στο πετρέλαιο και σε άλλα αμερικανικά προϊόντα, ξεκινώντας έτσι ένα νέο κύκλο εμπορικού πολέμου. Υπό την απειλή των δασμών βρίσκονται επίσης το Μεξικό και ο Καναδάς, με δασμούς στις εισαγωγές τους της τάξης του 25%, των οποίων η εφαρμογή αναβλήθηκε μέχρι τις 4 Μαρτίου. Παράλληλα, οι ΗΠΑ επέβαλαν δασμούς 25% στον χάλυβα και στο αλουμίνιο που προέρχεται από την Ευρωπαϊκή Ένωση, μέτρο που θα τεθεί σε ισχύ στις 12 Μαρτίου, ενώ συνεχίζονται οι διαπραγματεύσεις μεταξύ ΕΕ και ΗΠΑ.
Οι νέες εξελίξεις δείχνουν ότι η επιβολή των δασμών από τις ΗΠΑ οδηγεί σε εξαναγκασμό των άλλων χωρών να υιοθετήσουν την πολιτική ατζέντα των ΗΠΑ, ενώ ταυτόχρονα επιδεινώνει τους ιμπεριαλιστικούς ανταγωνισμούς. Ενώ κάποιοι οικονομικοί αναλυτές βλέπουν την ανάπτυξη των μέσων παραγωγής σε τρίτες χώρες ως πιθανές νέες εμπορικές ευκαιρίες, είναι σαφές ότι αυτό συνεπάγεται περαιτέρω εκμετάλλευση της εργατικής τάξης και υποβάθμιση της αγοραστικής δύναμης των ανθρώπων λόγω της αύξησης του πληθωρισμού.