Εξέγερση στην Βολιβία. Ο λαός εξεγείρεται και συγκρούεται με την αστική δεξιά κυβέρνηση Πας και την επίθεση κεφαλαίου-ιμπεριαλισμού.

Τις τελευταίες εβδομάδες η Βολιβία βρίσκεται στο επίκεντρο μιας γενικευμένης λαϊκής εξέγερσης. Χιλιάδες εργάτες, αγρότες, μεταλλωρύχοι, δάσκαλοι, εργαζόμενοι στον δημόσιο τομέα και ιθαγενικές κοινότητες έχουν πλημμυρίσει τους δρόμους της Λα Πας και της Ελ Άλτο, με μαζικές διαδηλώσεις ενάντια στην κυβέρνηση του Ροδρίγο Πας. Κατά μήκος των δρόμων ο λαός στήνει μπλόκα και συγκρούεται με της δυνάμεις καταστολής της αστικής εξουσίας. Η διοικητική πρωτεύουσα της χώρας έχει ουσιαστικά αποκοπεί από τα μπλόκα, ενώ η κρατική απάντηση ήταν η γνωστή απάντηση κάθε αστικής κυβέρνησης όταν έρχεται αντιμέτωπη με την οργή των από κάτω, καταστολή, δακρυγόνα, συλλήψεις και καταγγελίες περί «αποσταθεροποίησης».

Η εξέγερση, όμως, δεν έπεσε από τον ουρανό. Η Βολιβία βρίσκεται αντιμέτωπη με τη βαθύτερη οικονομική κρίση των τελευταίων δεκαετιών, με ελλείψεις σε καύσιμα, εκτίναξη του κόστους ζωής και διαρκή υποτίμηση της αγοραστικής δύναμης των λαϊκών στρωμάτων. Οι κινητοποιήσεις ξεκίνησαν με συγκεκριμένα αιτήματα όπως αυξήσεις μισθών, σταθερή τροφοδοσία καυσίμων, πρόσβαση των μεταλλωρύχων σε νέες περιοχές εργασίας, προστασία της γης των ιθαγενικών κοινοτήτων, και μέσα από την ίδια την οργάνωση και ανάπτυξή τους μετατράπηκαν σε συνολική πολιτική αμφισβήτηση της κυβέρνησης Πας. Η Κεντρική Εργατική Συνομοσπονδία Βολιβίας, αγροτικές ενώσεις και ενώσεις μεταλλωρύχων βρίσκονται στον πυρήνα των κινητοποιήσεων.

Ο Πας ανέλαβε την εξουσία λιγότερο από έξι μήνες πριν, μετά την ήττα του MAS και το τέλος ενός μακρού κύκλου διακυβέρνησης που είχε ταυτιστεί με τον Έβο Μοράλες και τον Λουίς Άρσε. Παρουσιάστηκε ως «κεντρώα» και «ρεαλιστική» λύση απέναντι στη φθορά του προηγούμενου καθεστώτος. Στην πράξη, όμως, η «ρεαλιστική» λύση της αστικής πολιτικής σήμαινε άμεση προσχώρηση στη γνωστή συνταγή, περικοπές μισθών, δημοσιονομική πειθαρχία, επίθεση στις λαϊκές κατακτήσεις, άνοιγμα δρόμου στα ντόπια και ξένα μονοπώλια. Η κυβέρνησή του Πας προχώρησε στο ξήλωμα επιδοτήσεων καυσίμων, γεγονός που όξυνε την ακρίβεια και την κοινωνική δυσαρέσκεια.

Εδώ βρίσκεται η ουσία της σύγκρουσης. Η αστική τάξη της Βολιβίας, σε συντονισμό με τα ιμπεριαλιστικά κέντρα, θέλει να φορτώσει την κρίση στις πλάτες της εργατικής τάξης, των φτωχών αγροτών και των ιθαγενικών πληθυσμών. Το αστικό κράτος, επιτελώντας τον ρόλο του, αντί να εγγυηθεί τροφή, καύσιμα, μισθούς, υγεία και γη για τον λαό, εγγυάται την «ομαλότητα» της κερδοφορίας και της καπιταλιστικής αναδιάρθρωσης. Το ίδιο κράτος που μιλάει για «δημοκρατική τάξη», όταν οι τράπεζες κλείνουν προσωρινά υποκαταστήματα από τον φόβο της λαϊκής έκρηξης, δεν διστάζει να αφήνει νοσοκομεία χωρίς επαρκές οξυγόνο και συνοικίες χωρίς βασικές προμήθειες, όσο οι κοινωνικές ανάγκες θυσιάζονται στο όνομα της σταθερότητας. Χαρακτηριστικά, σύμφωνα με ρεπορτάζ του Reuters καταγράφηκε προσωρινό κλείσιμο τραπεζικών υποκαταστημάτων στη Λα Πας, ελλείψεις τροφίμων, καυσίμων και ιατρικών προμηθειών, καθώς και τουλάχιστον 32 μπλόκα στις 19 Μαΐου.

Η κυβέρνηση Πας και οι εκπρόσωποί της επιχειρούν να παρουσιάσουν την εξέγερση ως έργο «σκοτεινών δυνάμεων», ως σχέδιο του Μοράλες, ως υποκινούμενη επιχείρηση αποσταθεροποίησης. Αυτή είναι η κλασική γλώσσα των αστικών κυβερνήσεων σε κάθε γωνιά του πλανήτη. Όταν ο λαός σιωπά, τον ονομάζουν «ώριμο». Όταν ψηφίζει μέσα στα όρια που του επιτρέπουν, τον ονομάζουν «κυρίαρχο». Όταν όμως κατεβαίνει στους δρόμους, κλείνει δρόμους, απεργεί, οργανώνεται και αμφισβητεί την εξουσία τους, τότε μετατρέπεται ξαφνικά σε «όχλο», «τρομοκράτη», «πράκτορα», «κίνδυνο για τη δημοκρατία». Ο ίδιος ο Πας απείλησε πως «όσοι επιδιώκουν να καταστρέψουν τη δημοκρατία θα πάνε φυλακή», την ώρα που τα μπλόκα εξαπλώνονταν σε μεγάλο μέρος της χώρας.

Η στάση των ΗΠΑ δείχνει ακόμα πιο καθαρά το ταξικό και ιμπεριαλιστικό περιεχόμενο της σύγκρουσης. Ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Κρίστοφερ Λαντάου δήλωσε ότι μίλησε με τον Πας και εξέφρασε την ανησυχία του για την αναταραχή, χαρακτηρίζοντας ουσιαστικά την εξέγερση ως απόπειρα ανατροπής μιας «δημοκρατικά εκλεγμένης» κυβέρνησης. Η Ουάσινγκτον δεν ενδιαφέρεται για την πείνα, την ακρίβεια, τις ελλείψεις καυσίμων ή τις ανάγκες των ιθαγενικών κοινοτήτων. Ενδιαφέρεται για το αν η Βολιβία θα παραμείνει ευθυγραμμισμένη με την καπιταλιστική «ομαλότητα» της περιοχής, για το αν θα αποτελέσει σταθερό πεδίο δράσης για τα μονοπώλια και για το αν θα αποτραπεί μια νέα ριζοσπαστικοποίηση των λαών της Λατινικής Αμερικής.

Η Βολιβία δεν είναι μια οποιαδήποτε χώρα για τον ιμπεριαλισμό. Είναι χώρα με τεράστιο ορυκτό πλούτο, με στρατηγική θέση στη Νότια Αμερική, με ιστορική παράδοση ιθαγενικών και εργατικών αγώνων, με εμπειρία μαζικών εξεγέρσεων ενάντια στις ιδιωτικοποιήσεις, στην αρπαγή των φυσικών πόρων και στη λεηλασία από τις πολυεθνικές. Από τους πολέμους του νερού και του φυσικού αερίου μέχρι την άνοδο του MAS, ο λαός της Βολιβίας έχει αποδείξει επανειλημμένα ότι δεν αποτελεί παθητικό θεατή των εξελίξεων, αλλά ενεργό υποκείμενο ταξικής και αντιιμπεριαλιστικής πάλης.

Την ίδια στιγμή, η σημερινή εξέγερση φανερώνει και τα όρια του προηγούμενου προοδευτικού-ρεφορμιστικού κύκλου. Η διακυβέρνηση του MAS, παρά τις κοινωνικές παραχωρήσεις, την πολιτική ενσωμάτωση των ιθαγενικών πληθυσμών και την αντιιμπεριαλιστική ρητορική της, δεν έσπασε τον πυρήνα της αστικής εξουσίας. Δεν κατήργησε την εξάρτηση από τις διεθνείς αγορές, δεν ξερίζωσε τις καπιταλιστικές σχέσεις παραγωγής, δεν πέρασε την πραγματική εξουσία στα χέρια της εργατικής τάξης και των λαϊκών μαζών.

Γι’ αυτό η απάντηση δεν μπορεί να είναι η επιστροφή σε έναν προηγούμενο κύκλο διαχείρισης. Η δύναμη της εξέγερσης βρίσκεται στη δυνατότητα της εργατικής τάξης, των φτωχών αγροτών, των μεταλλωρύχων και των ιθαγενικών κοινοτήτων να αποκτήσουν αυτοτελή πολιτική κατεύθυνση. Να μην παλέψουν απλώς για μια άλλη κυβέρνηση μέσα στο ίδιο κράτος, αλλά για την ανατροπή της εξουσίας του κεφαλαίου, για εργατικό-λαϊκό έλεγχο στους φυσικούς πόρους, στην ενέργεια, στις μεταφορές, στη γη, στην παραγωγή.

Οι κινητοποιήσεις στη Βολιβία αποτελούν μέρος μιας ευρύτερης διεθνούς εικόνας. Από την Παλαιστίνη μέχρι το Σάχελ, από τη Νέα Καληδονία μέχρι τη Λατινική Αμερική, οι λαοί που βυθίζονται στη φτώχεια, στην καταστολή, στην αποικιοκρατική ή νεοαποικιακή εξάρτηση, σηκώνουν κεφάλι απέναντι στους ιμπεριαλιστές και τις ντόπιες αστικές τάξεις. Ο κόσμος του κεφαλαίου μπαίνει σε μια περίοδο βαθύτερων κρίσεων, πολέμων, ανακατατάξεων και ανταγωνισμών. Σε αυτή την περίοδο, κάθε λαϊκή εξέγερση, ακόμα κι όταν ξεκινά από άμεσα οικονομικά αιτήματα, μπορεί να ανοίξει ρήγματα στο σύστημα της εκμετάλλευσης.

Η εργατική τάξη και οι οργανωμένες επαναστατικές, αντικαταπιταλιστικές/αντιιμπεριαλιστικές δυνάμεις στην Ελλάδα οφείλουν να δουν την εξέγερση στην Βολιβία ως τμήμα της ίδιας παγκόσμιας ταξικής σύγκρουσης. Η ακρίβεια, οι ιδιωτικοποιήσεις, η διάλυση της δημόσιας υγείας και παιδείας, η λεηλασία της φύσης, η καταστολή, η πρόσδεση στις ΗΠΑ, στο ΝΑΤΟ και στην ΕΕ, δεν είναι ξένες προς τη δική μας πραγματικότητα. Είναι όψεις της ίδιας καπιταλιστικής βαρβαρότητας που από την Ελλάδα έως την Βολιβία ζητά από τους λαούς να πληρώνουν τις κρίσεις που δεν δημιούργησαν.

Ο λαός της Βολιβίας δίνει σήμερα έναν δίκαιο αγώνα απέναντι σε μια κυβέρνηση που ήρθε να επιβάλει με ταχύτητα την πολιτική του κεφαλαίου. Η καταστολή, οι απειλές και οι κατηγορίες περί «πραξικοπήματος» δεν μπορούν να κρύψουν το πραγματικό περιεχόμενο της σύγκρουσης: από τη μία πλευρά βρίσκονται οι εργάτες, οι φτωχοί αγρότες, οι ιθαγενείς, οι μεταλλωρύχοι, οι δάσκαλοι, οι λαϊκές μάζες που παλεύουν για ζωή και αξιοπρέπεια. Από την άλλη βρίσκονται η αστική κυβέρνηση, οι τράπεζες, οι επιχειρηματικοί όμιλοι, οι ΗΠΑ και οι διεθνείς μηχανισμοί της καπιταλιστικής/ιμπεριαλιστικής «σταθερότητας» που σημαίνει φτώχεια, πείνα και θάνατο για τους φτωχούς όσο οι πλούσιοι πλουτίζουν.

Η νικηφόρα προοπτική αυτού του αγώνα θα εξαρτηθεί από το αν η εξέγερση μπορέσει να ξεπεράσει τα όρια της αυθόρμητης οργής και της κυβερνητικής εναλλαγής. Από το αν θα συγκροτηθεί σε οργανωμένη δύναμη εργατικής και λαϊκής εξουσίας. Από το αν οι μάζες που σήμερα μπλοκάρουν δρόμους και γεμίζουν τις πλατείες θα μπορέσουν να θέσουν το ζήτημα όχι μόνο του ποιος κυβερνά σήμερα, αλλά ποια τάξη έχει την εξουσία.

Η διεθνιστική αλληλεγγύη στον λαό της Βολιβίας είναι καθήκον, ως έμπρακτη πολιτική τοποθέτηση στο πλευρό των λαών που αγωνίζονται απέναντι στον ιμπεριαλισμό, την καπιταλιστική λεηλασία και την αστική καταστολή.

Νίκη στον αγώνα του λαού της Βολιβίας.

Κάτω η επίθεση της κυβέρνησης Πας, του κεφαλαίου και των ιμπεριαλιστών.

Για την αυτοτελή οργάνωση της εργατικής τάξης και των λαϊκών μαζών.